Samsun’da Sokak Hayvanları Sorunu: Belediyenin Yükümlülükleri ve Vatandaşın Hakları
Samsun’da son aylarda sahipsiz köpek saldırılarına ilişkin ihbarlar artarken, 2024 yılında çıkartılan yasal düzenleme belediyeler ve vatandaşlar için yeni bir çerçeve çizdi. Kim ne yapmalı, hangi hak kime ait — adım adım ele alalım.
\n\n
2024 Düzenlemesi Ne Değiştirdi?
\n
Temmuz 2024’te Resmî Gazete’de yayımlanan 7524 sayılı Kanun, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda köklü değişiklik getirdi. Öne çıkan maddeler şunlar:
\n
- \n
- Kısırlaştırılan sokak köpekleri artık sahipsiz olarak sokağa bırakılamaz; belediye barınaklarında yaşam boyu barındırılması zorunlu.
- Belediyelerin yeterli kapasitede hayvan barınağı kurması yasal yükümlülük olarak tanımlandı.
- Saldırgan davranış sergileyen hayvanlar için özel bölüm oluşturulması zorunlu hale getirildi.
- Belediye başkanları bu yükümlülükleri yerine getirmezse idari ve cezai sorumlulukla karşılaşabilir.
\n
\n
\n
\n
\n\n
Samsun Büyükşehir Belediyesi’nin Mevcut Kapasitesi
\n
Samsun Büyükşehir Belediyesi Veteriner İşleri Dairesi’ne göre Atakum ve İlkadım’daki hayvan bakımevleri toplam 1.200’ün üzerinde köpeği barındırıyor. Ancak yeni yasa kapsamında tahmini ihtiyacın 3.500–4.000 arasında olduğu sivil toplum kuruluşları tarafından dile getiriliyor. Yeni barınak inşaatı için bütçe ayrılıp ayrılmadığı, meclis gündeminde tartışma konusu olmaya devam ediyor.
\n\n
Vatandaş Olarak Haklarınız ve Şikayet Yolları
\n
- \n
- ALO 185 (Tarım ve Orman Bakanlığı): Sahipsiz hayvan bildirimi için ulusal hattır.
- 153 Belediye Hattı: Samsun içi acil müdahale talepleri için kullanılabilir.
- Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER): Belediyenin yasal yükümlülüğünü yerine getirmediğini düşünüyorsanız şikayet buraya da iletilebilir.
- İdare Mahkemesi: Belediyenin eylemsizliğinden kaynaklanan zarar durumunda tam yargı davası açılabilir.
\n
\n
\n
\n
\n\n
Isırma ya da Saldırı Durumunda Ne Yapmalı?
\n
Saldırı gerçekleşirse ilk adım sağlık kuruluşuna başvurmaktır; kuduz riskine karşı profilaktik aşılama 24 saat içinde başlanmalıdır. Ardından polis ya da jandarma karakoluna suç duyurusunda bulunulabilir. Saldırı anını kayıt altına alan tanık ya da kamera görüntüsü varsa tazminat davası için önemli kanıt oluşturur. Samsun’da daha önce açılan bazı davalarda belediyenin gözetim yükümlülüğünü ihmal ettiği gerekçesiyle tazminata hükmedildiği görülmüştür.
\n\n
Hayvan Hakları Kuruluşlarının Eleştirisi
\n
Pek çok hayvan hakları derneği, yeni yasanın barınak kapasitesi yaratılmadan uygulanmasının fiilen ötanazi baskısı oluşturabileceğini öne sürüyor. Barınak doluluğu arttıkça hayvanların yaşam koşulları bozulur; bu da hem hayvan refahı hem halk sağlığı açısından yeni sorunlar üretir. Samsun’da faaliyet gösteren Samsun Hayvan Hakları Derneği bu konuda Büyükşehir Belediyesi ile süregelen bir diyalog sürecinde.
\n\n
Kalıcı Çözüm Nedir?
\n
Uzmanlar, sokak hayvanı sorununda üç ayaklı kalıcı bir modeli savunuyor: yeterli kapasitede barınak + etkin kısırlaştırma programı + sahiplendirme kampanyaları. Ankara ve İzmir’de yürütülen gönüllü aile yanı programları, barınak doluluk oranını %18–22 oranında düşürdüğüne dair belediye verileri mevcut. Samsun’da benzer bir gönüllü ağı Büyükşehir Belediyesi ile ortaklaşa hayata geçirilebilir.
